नवी दिल्ली, दि. ०४ फेब्रुवारी २०२५ (PIB) – २०१४ मध्ये केवळ २ उत्पादन युनिट्स असलेल्या भारतात आज ३०० हून अधिक मोबाइल उत्पादन युनिट्स कार्यरत आहेत. भारताने आयातीपासून आत्मनिर्भरतेकडे वाटचाल करत ९९.२% मोबाइल फोन स्थानिक पातळीवर तयार करण्याचा मैलाचा टप्पा गाठला आहे. मोबाइल उत्पादनाचे मूल्य ₹४,२२,००० कोटींवर पोहोचले असून २०२४ मध्ये निर्यात ₹१,२९,००० कोटींहून अधिक होईल, अशी माहिती केंद्रीय इलेक्ट्रॉनिक्स व माहिती तंत्रज्ञान, रेल्वे आणि माहिती व प्रसारण मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी दिली.
आयातीपासून आत्मनिर्भरतेकडे – भारताचा मोबाइल उत्पादनातील अभूतपूर्व विकास
२०१४-१५ मध्ये फक्त २६% मोबाइल फोन भारतात तयार होत होते, उर्वरित फोन आयात केले जात होते. परंतु आज ९९.२% मोबाइल फोन भारतातच तयार होतात. २०१४ मध्ये भारताचा मोबाइल उत्पादन बाजार ₹१८,९०० कोटी होता, जो २०२४ मध्ये ₹४,२२,००० कोटींवर पोहोचला आहे.
भारत आता दरवर्षी ३२५ ते ३३० दशलक्ष मोबाइल फोन तयार करतो, तसेच देशात १ अब्जहून अधिक मोबाइल फोन वापरात आहेत. देशांतर्गत बाजार पूर्णपणे समृद्ध झाल्याने मोबाइल निर्यातीमध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे. २०१४ मध्ये निर्यात नगण्य होती, पण आता ती ₹१,२९,००० कोटींहून अधिक झाली आहे.
इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादन आणि रोजगार निर्मितीमध्ये मोठी प्रगती
या विस्तारामुळे सुमारे १२ लाख प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्ष रोजगार निर्माण झाले आहेत. यामुळे अनेक कुटुंबांची आर्थिक स्थिती उंचावली आहे तसेच सामाजिक-आर्थिक प्रगतीस चालना मिळाली आहे.
‘मेक इन इंडिया’चा मोठा प्रभाव – स्थानिक उत्पादनाचा वाढता विस्तार
‘मेक इन इंडिया’ उपक्रमामुळे चार्जर, बॅटरी पॅक, यूएसबी केबल्स, स्पीकर, मायक्रोफोन, डिस्प्ले असेंबली आणि कॅमेरा मॉड्यूल्स यांसारख्या अवयवांचे मोठ्या प्रमाणावर उत्पादन भारतात सुरू झाले आहे. यामुळे भारतातील इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादनाची मूल्य शृंखला अधिक भक्कम होत आहे.
सेमीकंडक्टर व अचूक अवयव निर्मितीमध्ये पुढील लक्ष
भारत मूल्य शृंखलेत अधिक सखोल सहभाग घेण्यावर भर देत आहे, विशेषतः सेमीकंडक्टर व उच्च तंत्रज्ञान घटकांच्या उत्पादनावर. भारत सेमीकंडक्टर उत्पादन क्षेत्रात मजबुतीसाठी पावले उचलत आहे.
🔹 भारत सेमीकंडक्टर मिशन अंतर्गत ५ मोठ्या प्रकल्पांना मान्यता देण्यात आली आहे.
🔹 मायक्रोन, टाटा इलेक्ट्रॉनिक्स, सीजी पॉवर आणि कीन्स यांसारख्या कंपन्यांचे मोठे प्रकल्प भारतात उभारले जात आहेत.
🔹 यामुळे भारतातच उच्चस्तरीय इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादन सुरू होईल आणि जागतिक बाजारात भारताला महत्त्वाचे स्थान मिळेल.
‘मेक इन इंडिया’मुळे नवीन आर्थिक युगाची सुरुवात
🔹 खिलौने, मोबाइल फोन, संरक्षण उपकरणे आणि ईव्ही मोटर्स यांचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणावर भारतात सुरू झाले आहे.
🔹 पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या ‘मेक इन इंडिया’ दृष्टिकोनामुळे भारत जागतिक उत्पादन केंद्र म्हणून विकसित होत आहे.
🔹 हा उपक्रम आत्मनिर्भरतेला चालना देत असून, उत्पादन वाढवत आहे व रोजगाराच्या संधी निर्माण करत आहे.
भारताची ही आर्थिक प्रगती देशाला आत्मनिर्भर बनवण्याच्या दिशेने एक महत्वपूर्ण पाऊल आहे.
#swatantryanews#marathinews#maharashtra#