
आपल्या शरीरात झोप आणि जागेपणाचा समतोल राखणाऱ्या मेलाटोनिन या हार्मोनला आता वैज्ञानिकांनी पार्किन्सन्स रोगासाठी (पीडी) उपचारात्मक उपाय म्हणून नव्या दिशेने शोधले आहे. मेलाटोनिनच्या नॅनो-फॉर्म्युलेशनमुळे त्याचे अँटीऑक्सिडंट आणि न्यूरोप्रोटेक्टिव्ह गुणधर्म लक्षणीयरीत्या वाढवले गेले आहेत, ज्यामुळे पीडी सारख्या गंभीर न्यूरोलॉजिकल विकारावर प्रभावी उपाय मिळू शकतो.
मेलाटोनिनची जादू: रोग निवारणात नवा युगप्रवर्तक
मेलाटोनिन एक नैसर्गिक हार्मोन असून ते आपल्या पीनियल ग्रंथीतून स्रवत असते. झोपेच्या चक्राला नियंत्रित करण्याबरोबरच त्याचे आणखी एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे ऑक्सिडेटिव्ह ताण कमी करण्याची क्षमता. संशोधकांनी मेलाटोनिनला नॅनोतंत्रज्ञानाच्या मदतीने अधिक कार्यक्षम बनवले आहे, ज्यामुळे ते मेंदूपर्यंत अधिक चांगल्या प्रकारे पोहोचू शकते.
पार्किन्सन्स रोगासाठी नव्या उपचाराचा मार्ग
पार्किन्सन्स हा डोपामाइन स्रवणाऱ्या न्यूरॉन्सच्या मृत्युमुळे होणारा विकार आहे. उपलब्ध औषधे केवळ लक्षणे कमी करतात; रोग बरा करण्यास असमर्थ ठरतात. मात्र, मेलाटोनिनच्या नॅनोफॉर्म्युलेशनमुळे न्यूरॉन्सचे संरक्षण अधिक चांगल्या प्रकारे करता येते.
नॅनोतंत्रज्ञानाची ताकद
मोहाली येथील नॅनो सायन्स अँड टेक्नॉलॉजी संस्थेच्या संशोधकांनी मेलाटोनिनला मानव सीरम अल्ब्युमिन नॅनो-कॅरियरद्वारे अधिक चांगल्या प्रकारे वितरित करण्याचे तंत्र विकसित केले. या तंत्रामुळे मेलाटोनिनच्या स्रावात सातत्य येऊन त्याची जैवउपलब्धता वाढते, ज्यामुळे ऑक्सिडेटिव्ह ताण कमी होतो आणि माइटोफॅगीची प्रक्रिया सुधारते.
भविष्यासाठी मोठी आशा
या संशोधनातून मेलाटोनिन केवळ पार्किन्सन्ससाठीच नव्हे, तर इतरही गंभीर विकारांसाठी एक प्रभावी औषध ठरू शकते. पुढील संशोधनाने मेलाटोनिनच्या औषधीय शक्यतांना अधिक दृढ बनवून रुग्णांचे आयुष्य अधिक चांगले करण्याचा मार्ग खुला होईल.
संशोधनाचे महत्त्वाचे टप्पे
- माइटोफॅगी सुधारणा: अस्वस्थ माइटोकॉन्ड्रिया हटवून न्यूरॉन्सचे संरक्षण.
- जैवउपलब्धता वाढ: नॅनोतंत्रज्ञानामुळे मेलाटोनिनचा अधिक प्रभावी स्राव.
- ऑक्सिडेटिव्ह ताण कमी: न्यूरोप्रोटेक्टिव्ह प्रभावामुळे पीडी लक्षणांवर नियंत्रण.
मेलाटोनिनच्या नॅनो-फॉर्म्युलेशनने विज्ञानाच्या क्षेत्रात नवा अध्याय लिहिला आहे. या उपचाराची प्रभावीता केवळ पीडीपर्यंत मर्यादित राहणार नाही, तर भविष्यात अनेक रोगांसाठी एक नवी दिशा ठरेल.
आपल्या आरोग्यासाठी मेलाटोनिनचे हे नवे रूप निश्चितच आशादायी आहे!
#swatantryanews#marathinews#maharashtra#.