आजच्या काळात रासायनिक खतांच्या अतिवापरामुळे जमिनीची सुपीकता घटत चालली आहे. या समस्येवर उपाय म्हणून जी. आर. सक्तिवेल यांनी एक अभिनव जैविक पद्धत विकसित केली आहे. या पद्धतीचा अवलंब केल्यास आपले शेत अधिक सुपीक होऊन पीक उत्पादनही वाढेल.
पद्धतीची वैशिष्ट्ये:
या पद्धतीत शेतकऱ्यांच्या घरातील पाळीव प्राण्यांच्या मलमूत्राचा वापर करून जैविक खत तयार केले जाते.
- प्राण्यांचा मलमूत्र: हा नैसर्गिक स्रोत वेगवेगळ्या प्रक्रियेतून उर्वरकात रूपांतरित होतो.
- सेंद्रिय पद्धतीचा वापर: कोणत्याही रसायनांचा वापर न करता नैसर्गिक घटकांच्या आधारे शेताची सुपीकता वाढवली जाते.
उर्वरक तयार करण्याची प्रक्रिया:
१. घरातील गायी, म्हशी किंवा शेळ्या-मेंढ्यांचा मलमूत्र एका जागी एकत्र करा.
२. त्यात चांगला वास न येण्यासाठी आणि चांगल्या परिणामांसाठी नैसर्गिक बुरशी किंवा सूक्ष्मजीव मिसळा.
३. ही मिश्रित सामग्री काही दिवसांपर्यंत कंपोस्टसारखी तयार होण्यासाठी ठेवा.
४. नंतर तयार झालेल्या जैविक खताचा वापर आपल्या शेतात पिकांसाठी करा.
पद्धतीचे फायदे:
- सुपीकता वाढते: नैसर्गिक घटकांमुळे जमिनीतील सूक्ष्मजीवसंपदा आणि सुपीकता वाढते.
- खर्च कमी होतो: रासायनिक खतांवर होणारा खर्च वाचतो.
- आरोग्यासाठी सुरक्षित: पिकांमध्ये कोणत्याही प्रकारचे रासायनिक अवशेष राहत नाहीत, त्यामुळे ते आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरतात.
- पर्यावरणस्नेही: ही पद्धत पर्यावरणासाठी सुरक्षित असून, प्रदूषण होण्याचा धोका कमी होतो.
शेतकऱ्यांसाठी संदेश:
जी. आर. सक्तिवेल यांची ही पद्धत शेतकऱ्यांसाठी एक वरदान ठरू शकते. सेंद्रिय शेतीकडे वळण्याची हीच योग्य वेळ आहे. या पद्धतीचा अवलंब करून शेतीत अधिक उत्पादन मिळवा आणि निसर्गाशी सुसंवाद साधा.
“जमिनीत सुपीकता, पिकांत भरघोस उत्पादन आणि आरोग्यपूर्ण जीवनाची हमी देणारी ही जैविक शेतीची क्रांती प्रत्येक शेतकऱ्याच्या दारात पोहोचू दे.”